“Opgebouwde samenwerkingsrelatie borgen en verder uitbouwen”
“De veiligheid in Nederland is gebaat bij de organisatie en professionalisering van opschalingsmechanismen. Rampen, crises en andere grootschalige incidenten komen steeds vaker voor in onze dynamische samenleving. Opschaling van operationele acties en multidisciplinaire samenwerking tussen operationele diensten zijn daarbij steeds vaker aan de orde van de dag. Sinds enige jaren wordt er binnen het verband van de veiligheidsregio's invulling gegeven aan de noodzaak van professionalisering en multidisciplinaire samenwerking. Vanuit het gezamenlijke programma CENS2 is de afgelopen jaren een stevige impuls gegeven voor deze professionalisering en multidisciplinaire samenwerking. Uitkomsten daarvan zijn een structurele samenwerking tussen de onderwijs- en kennisinstituten op dit vakgebied. De Nederlandse Defensie Academie, het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid en de Politieacademie hebben de handen ineen geslagen en zullen dit in de toekomst blijven doen.
Bezien vanuit de zijde van de politie is een snelle en slagvaardige opschaling van strategisch belang. Juist omdat de politie voor het overgrote deel werkzaam en georganiseerd is op lokaal niveau, is deze snelle en slagvaardige opschaling van cruciaal belang als de situatie daarom vraagt. Dat hebben we gezien bij talloze incidenten als de shooting in Alphen aan den Rijn, kettingbotsingen in de mist, de vuurwerkramp in Enschede en de terroristische dreigingen van de afgelopen jaren. Van motorkapoverleg tot grootschalige crisisstaven is het essentieel dat de politie deze opschalingsmechanismen goed in de vingers heeft. Politieagenten en leidinggevenden moeten in staat zijn zich snel te kunnen zetten in bijbehorende opschalingsconstructies en van daaruit hun werk professioneel te kunnen verrichten. Hoewel de schaal van de huidige politieregio's zich nu al prima verhoudt met die van de veiligheidsregio's, biedt de komst van de Nationale Politie een nieuwe kans voor verdere verbetering van haar organisatie en vakmanschap op het gebied van grootschalige incidenten. De Nationale Politie biedt immers opnieuw een mogelijkheid voor verdere standaardisering, professionalisering en multidisciplinaire samenwerking op zowel landelijk als regionaal niveau.
De Politieacademie wil samen met de NLDA en het NIFV de opgebouwde samenwerkingsrelatie borgen en verder uitbouwen. Na de afsluiting van het bijzondere programma CENS2 zal de samenwerking niet beëindigd worden. In tegendeel, de samenwerking zal onderdeel worden van het normale aanbod van de Politieacademie aan het beroepsveld, haar netwerkontwikkeling en haar samenhangende productportfolio van kennis- en onderwijsproducten voor de veiligheidsketen. Het programma CENS2 heeft tal van initiatieven getrokken of ondersteund op het gebied van multidisciplinaire kennis, opleiden en oefenen. Een gezamenlijk kennislectoraat was het gevolg, er werd een multidisciplinaire onderwijsorganisatie met gezamenlijke opleidingen van de grond getrokken en er werd geïnvesteerd in het ontwikkelen van een geïntegreerd trainingsconcept. In alle kennis-, opleidings- en oefenactiviteiten van de samenwerkende instituten werd structureel aandacht besteed aan multidisciplinaire operationele afspraken, aan gezamenlijke beleids- en commandostructuren en aan integrale informatieprocedures, - systemen en - uitwisselingsstromen. Het landelijke crisismodel (multidisciplinaire knoppen) en andere operationele standaards werden steeds als uitgangspunt genomen. Het hielp niet alleen het vakmanschap van politiemensen werkend in multidisciplinair verband te bevorderen, het hielp ook de operationele samenwerking tussen de verschillende noodhulpdiensten en civiele diensten in de praktijk te stroomlijnen.
Ging deze samenwerking de afgelopen jaren zonder slag of stoot? Het ging zeker niet vanzelf. Natuurlijk hielp het dat er een opdracht was van de betrokken ministers, dat er een groeiend draagvlak was bij de veiligheidsregio's en dat er bestuurlijke overeenstemming was tussen de drie instituten. Het hielp niet alleen, het bleek een regelrechte basisvoorwaarde te zijn. Toch bleek ook hier weer dat samenwerking afhankelijk is van de betrokken professionals zelf. Net zoals politiemensen in het veld ten tijde van een crisis ogenblikkelijk begrijpen dat zij hun collega's van brandweer, medische diensten, Defensie en burgerdiensten nodig hebben, zo voelen we als verantwoordelijke directeuren van de drie instituten ook haarscherp deze samenwerkingsnoodzaak aan. Op grond van onze opdracht, maar ook vanuit een persoonlijke motivatie en betrokkenheid, hebben wij het programma CENS2 invulling gegeven. Wat ons betreft is die noodzaak nog altijd onverminderd groot. In de komende tijd zullen we de handen ineen blijven slaan. Gecombineerde kennisprojecten, gezamenlijke opleidingen en wederzijdse oefenondersteuning zullen wij in de komende jaren verder tot ontwikkeling en uitvoering brengen. Vooral dit laatste, de daadwerkelijke uitvoering, wil ik benadrukken. Beleidspapier is geduldig, maar concrete samenwerking in de praktijk brengen, daar zal het ons in de toekomst vooral om moeten blijven gaan. We zijn het verplicht aan ons vakgebied. Binnen het operationele beroepsveld is ons bestaansrecht als instituten gevestigd.
De Politieacademie zal hier de komende jaren vol op blijven inzetten. Met de School voor Gevaar- en Crisisbeheersing voorop en met al haar primaire en specialistische scholen, alsmede met haar rekruterings- en kennisorganisatie daarachter, is de Politieacademie in staat haar belofte voor de toekomst waar te maken. De veiligheid in de samenleving en het vakmanschap van de samenwerkende professionals zijn ermee gediend.
Commissaris van politie drs. Peije de Meij MBA
Directeur Onderwijs Politieacademie
